CIN - cervikalna intraepitelijalna neoplazija
15. 01. 2008
Grlić (cerviks) materice je deo reproduktivnog sistema žene koji je najčešće izložen delovanju onkogenih faktora, pa je zbog toga karcinom grlića materice najčešći kod žena.
Grlić materice je anatomski deo materice koji se nalazi u vagini i samim svojim položajem je izložen takvim delovanjima.
Normalno, grlić materice je sastavljen iz cilindričnog epitela
koji prekriva endocervikalni kanal i pločasto-slojevitog
epitela koji pokriva ektocerviks. Mesto gde se ova dva epitela susreću, tzv.
SCJ-skvamo-kolumnarna granica, je i mesto gde se javljaju epitelne promene na grliću. Od puberteta pa do menopauze, taj predeo je izložen delovanju
raznih faktora, kao što su hormonski uticaji, virusne i bakterijske infekcije, porođaj, pobačaj. To dovodi do neprekidnih promena koje zovemo metaplazija
odnosno vremenom se javlja kolposkopska slika koju nazivamo Zona transformacije.
Ona može biti Normalna Zona transformacije kod koje imamo
originalni pločasto-slojeviti epitel, cilindrični epitel i
metaplastični epitel.
Kada se desi proces atipične metaplazije,mogu se javiti atipične
lezije odnosno Atipična Zona transformacije koje mogu progredirati
u CIN-cervikalnu intraepitelijelnu neoplaziju ili invazivni
karcinom.
Svetska Zdravstvena Organizacija je promene koje se dešavaju unutar epitela grlića materice je nazvala i podelila u tri grupe: CIN I-displazija lakog stepena, CIN II-displazija srednjeg stepena i CIN III displazija teškog stepena i karcinom in situ. Po najnovijoj klasifikaciji CIN I je označen kao LSIL promena niskog gradusa, a CIN II i CIN III kao HSIL -promene visokog gradusa. Promene unutar epitela odnose se na promenjenu arhitekturu sa promenjenim sazrevanjem ćelija prema površini, poremećaj na nivou ćelijskog jedra, kao i odnosa jedra i citoplazme u ovim ćelijama, uz pojačane mitoze.U zavisnosti od toga koliko je proces unutar epitela uznapredovao,imaćemo različitu kolposkopsku sliku,kao i citološki nalaz u PAP testu, odgovarajući histopatološki nalaz uzetog isečka biopsijom, što će nas uputiti na dalji tretman. Dijagnostikovanje promene u datom trenutku, omogućuje nam da je na tom stupnju i zaustavimo ili će u suprotnom proces nastaviti svoju progresiju i dovesti do karcinoma.
Osnovni pregled kojim dijagnostikujemo ovakve promene je kolposkopski pregled. Kod atipične metaplazije odnosno atipične Zone transformacije najznačajnija kolposkopska slika je bela promena koju u stručnoj terminologiji možemo označiti kao: Leukoplakija, AW(aceto-white) epitel, Mozaik, Punktacija, Atipični krvni sudovi, Beli otvori žlezda.
Leukoplakija može imati nekoliko uzroka: HPV infekcija, CIN koji keratinizira, karcinom, hronična trauma od dijafragme ili tampona, Aceto-beli epitel(AW) može biti posledica HPV infekcije, nezrele skvamozne metaplazije, inflamacije, karcinoma.
Punktacije ili Baza leukoplakije može nastati kao posledica inflamacije (na pr. Trihomonasne infekcije), neovaskularizacije kod CIN-a,karcinoma.
Mozaik sa javlja kod inflamacije, nezrele metaplazije, CIN-a, invazivnog karcinoma.
Atipični krvni sudovi se mogu javiti kod hronične inflamacije, nagle metaplazije, sistemskih bolesti.
CIN se kolposkopski može prikazati kao bilo koja od ovih abnormalnosti pločasto-slojevitog epitela.
CIN I-displazija lakog stepena citološki u PAP testu ima najmanji stepen težine promena. Atipične ćelije se nalaze samo u donjoj trećini debljine pločasto-slojevitog epitela iznad bazalne membrane, kolposkopski se vizualizuju kao aceto-bele promene, eventualno mozaik i punktacije.
CIN II-displazija srednjeg stepena ima citološki izraženije, teže promene. Abnormalnosti zahvataju donje dve trećine debljine epitela počev od bazalne membrane. Bele površine u kolposkopskom nalazu se brže pojavljuju, oštrih su i jasnih granica, mogu biti u vidu Mozaika i Punktacija.
CIN III-displazija teškog stepena i karcinom in situ ima najteže citološke promene. Kod Displazije teškog stepena atipične ćelije se nalaze u donjoj, srednjoj i gornjoj trećini debljine epitela, a kod karcinoma in situ maligne ćelije se nalaze u celoj debljini epitela od bazalne membrane pa do površine epitela. Kolposkopski bele promene su velike, talasaste, podignute, imaju sliku Mozaika, Punktacije i atipične vaskularizacije.
Svaki od stepena CIN I, II i III ima potencijal da perzistira ili progredira u veći stepen abnormalnosti ili invazivni karcinom, ako se ne interveniše na vreme.
